Door de mand vallen

Door-de-mand-vallen-impostersyndroom

Anderen laten weten wat je leest?

‘Wat een geweldig plan heb je geschreven’, zegt je leidinggevende.
Je kijkt naar hem. Meent hij het serieus?

Hij lacht niet.

Je mompelt een dank-je-wel. Maar ondertussen denk je dat hij het plan vast niet goed gelezen heeft. Want als hij het écht gelezen had, wist hij wel hoe slecht het was. Misschien wil hij gewoon aardig zijn.

Later in een werkoverleg vraagt hij wie er tijd heeft voor dat nieuwe project. Je doet hard je best om geen oogcontact te maken. Je wriemelt wat aan je notitieboekje. Als hij je in het oog krijgt, vraag hij jou direct en dan durf je geen nee te zeggen. Wegkijken is het dus het beste. Als je dat project niet hoeft te doen, komen ze er tenminste nog niet achter dat je helemaal niet zo goed bent als ze denken. En hoef je nog niet door de mand te vallen.

Niemand heeft nog gemerkt dat je maar wat doet. Zo hou je het al een tijdje vol. Maar het is een kwestie van tijd tot ze je doorkrijgen.

Je werkt hard, doet enorm je best en neigt naar perfectionisme. Ondertussen twijfel je voortdurend aan jezelf en als gevolg daarvan ga je nieuwe uitdagingen uit de weg. Dit beperkt je in je ontwikkeling. Van al dat harde werken, zelftwijfel en op je tenen lopen, krijg je veel stress.

Je denkt dat je de enige bent die daar last van heeft. Daarin wil ik je graag geruststellen. Maar liefst 70% van de vrouwen en 35% van de mannen heeft hier last van. In dit artikel lees je alles over ‘door de mand vallen’ beter bekend als het imposter syndroom met als doel jou kennis te laten maken met dit energieslurpende fenomeen

Het imposter syndroom: een energieslurpend fenomeen

Het gevoel dat je ieder moment door de mand valt, is ook bekend als het imposter syndroom of het bedriegerssyndroom. Dit syndroom heet zo omdat je als ‘imposter’ gelooft dat je niet zo capabel of slim bent als je je voordoet en dat je dus eigenlijk een bedrieger bent. Je (denkt dat je) doet alsof en je denkt dat anderen dit binnenkort doorkrijgen. Om te voorkomen dat je door de mand valt, ga je heel hard werken, pleasen of word je perfectionistisch. Je bent alert op signalen dat mensen je doorkrijgen. Je bent veel bezig met wat anderen van je vinden. En dat kost bakken met energie.

Door de mand vallen: hoe zit het eigenlijk?

Misschien betrap je jezelf vaak op de gedachte ‘ik doe maar wat’. En daardoor twijfel je of je wel capabel bent in wat je doet. Als je last hebt van het imposter syndroom denk en geloof je wérkelijk dat je niet slim bent of toegerust voor je taak. Ook (en juist vaker) wanneer je een intelligent persoon bent. Volgens jou hebben je kwaliteiten niets te maken met de successen die je hebt behaald. Die zijn te wijten aan toeval of geluk. Of omdat iemand je aardig vond. Het verbaast je dat anderen het nog niet doorhebben. Volgens jou is het is een kwestie van tijd tot mensen in je omgeving je laten vallen omdat je de boel belazert. Je voelt je een bedrieger. Daarom wordt het imposter syndroom ook wel het bedriegerssyndroom of oplichterssyndroom genoemd. Het moment dat je door de spreekwoordelijke mand valt, wil je hoe dan ook voorkomen. 

Wat je ervaart als imposter

Imposter gevoelens komen overal voor; op het werk, maar ook in relaties, vriendschappen, in je rol als ouder, zus, broer, zoon of dochter, binnen sport, tijdens hobby’s, etc. Een aantal kenmerken van het imposter syndroom:

  • veel zorg besteden aan je uiterlijk en hoe je overkomt op anderen
  • je geremd voelen, niet voluit kunnen leven
  • jezelf vergelijken met anderen
  • succes toeschrijven aan anderen/geluk/toeval, falen toeschrijven aan jezelf
  • je gelooft dat je eerder behaalde successen niet opnieuw kan behalen
  • je hebt last van chronische zelfonderschatting
  • je herkent geen kwaliteiten bij jezelf cq. je hebt een gebrek aan zelfinzicht
  • je niet uitspreken en je niet laten zien: je maakt je klein
  • de mening van anderen belangrijker maken dan je eigen mening en je wat aantrekken van wat anderen van je vinden
  • besluiteloosheid, uitstelgedrag
  • gebrek aan zelfvertrouwen, zelftwijfel
  • hard werken, enorm je best doen
  • steeds nieuwe kennis tot je nemen (opleidingen, boeken) vanuit de overtuiging dat je nog niet genoeg weet
  • niet geloven dat je je verder kunt ontwikkelen
  • pleasen
  • de lat hoog leggen (perfectionisme)
  • onder je niveau werken
  • geen nieuwe dingen/projecten oppakken (in je comfortzone blijven)
  • over je grenzen gaan
  • moeilijk kunnen omgaan met feedback (zowel positief
    als kritisch)
  • veel last hebben van (werk)stress en spanningen
    en bijkomende klachten zoals hoofdpijn en nekklachten
Door-de-mand-vallen-imposter-bedriegerssyndroom

De gevolgen van het imposter syndroom

Emotionele uitputting: niet door de mand proberen te vallen kost allereerst ongelofelijk veel energie. Je bent voortdurend alert op signalen dat mensen je zullen ontmaskeren als een bedrieger of oplichter. Ook de constante twijfel aan jezelf en wat anderen van je vinden, kan energie doen weglopen. En de angst van het mogelijk ontmaskerd worden, brengt eveneens spanningen met zich mee.

 

Minder ontwikkeling en grotere kans op uitval: het imposter syndroom is een belangrijke rem op je persoonlijke en professionele ontwikkeling. Je neemt geen risico’s en probeert meestal geen nieuwe dingen uit. Je onderschat jezelf en houdt jezelf daarmee klein. Bovendien loop je door je compensatiegedrag (hard werken, perfectionisme, etc.) het risico op een stevige overspannenheid of een burn-out.

 

Schaamte: over het niet goed genoeg zijn én de schaamte over het idee dat anderen doorkrijgen dat je je beter voordoet dan je bent. Schaamte is een emotie die je niet graag wil voelen. Dus blijf je hard werken, pleasen etc. om dit te vermijden.

De geruststelling

Zoals je eerder hebt kunnen lezen, ben je niet de enige die last heeft van het bedriegerssyndroom. Je bent dus of in het gezelschap van 70% van de vrouwen of van 35% van de mannen. Door de mand vallen is voor veel mensen een bekend gevoel. Helaas is het nog niet zo dat iedereen ervoor uit durft te komen, juist door de schaamte die je voelt. Vooral omdat je gelooft dat je werkelijk de boel belazert en niet zo goed bent als anderen denken.

It's all in your head

Ik zal het maar gewoon zeggen: het imposter syndroom speelt vooral in je hoofd. Het is  de stem van je Innerlijke Criticus die jou vertelt dat je niet goed genoeg bent. Niet slim genoeg of niet capabel genoeg. En hij weet het zeker: je gaat door de mand vallen. ‘Het is een kwestie van tijd’, zegt hij. Hij doet dit om jou te beschermen, terwijl daar eigenlijk geen noodzaak toe is. Je functioneert namelijk gewoon prima. Denk maar eens aan de goede beoordelingen en complimenten die je gekregen hebt. Of de promoties die je gemaakt hebt. En als je jezelf vanaf een afstand eens rustig beschouwt, zie je dat er niks mis je met jouw functioneren. 

Nu denk je waarschijnlijk dat die goede beoordeling toeval was en dat de mensen gewoon aardig tegen je proberen te zijn. Dit is precies wat er gebeurt met iemand die last heeft van het imposter syndroom. De Innerlijke Criticus zorgt voortdurend voor die zelftwijfel. Het is belangrijk om te doorzien wanneer jouw imposter gevoelens opspelen om daar doorheen te prikken. En dat je leert begrijpen dat het niet waar is wat je Innerlijke Criticus jou vertelt. 

Wie bedriegt hier nu eigenlijk?

Omdat je gelooft dat je werkelijk de boel belazert, is het goed om je de vraag te stellen wat iemand doet die de kluit belazert. Naar mijn mening is dat iemand die een CV bewust oppoetst, zegt veel meer ervaring te hebben dan hij werkelijk heeft. Dus iemand die overdrijft en opschept. Iemand die van alles naar zich toetrekt maar er de kantjes ervan afloopt. Vervolgens anderen het werk laat opknappen en er een ster in is om de eer ervoor op te strijken. Soms gaan mensen zover dat ze een vervalst diploma laten zien om ergens binnen te komen.

Dit staat in een schril contrast met iemand als jij die:

  • hard werkt
  • de lat hoog legt
  • het heel erg goed wil doen
  • niet ten onrechte over zichzelf opschept
  • geen dingen doet waarvan je denkt dat je ze niet aankunt
  • niet met de eer van anderen aan de haal gaat (en ook niet met de eigen eer)
  • en zich eigenlijk dus niet beter voordoet dan hij is en naar beste eer en geweten functioneert

Je hoeft niet meer door de mand te vallen

Het gevoel van door de mand vallen kost je veel stress en energieverlies. Hoe fijn zou het zijn als je je niet meer druk hoeft te maken over of je wel goed genoeg bent? Dat je weet dat je de boel niet belazerd en overtuigd bent van je eigen kunnen? Gelukkig is het mogelijk om te leren omgaan met imposter gevoelens.

In coaching werken we bijvoorbeeld aan:

  • Het leren begrijpen van je imposter gevoelens en de herkomst ervan.
  • Het vergroten van je zelfinzicht zodat je weet wat je sterke en minder sterke kanten zijn.
  • Het vergroten van je zelfacceptatie, zelfcompassie en zelfzorg.
  • Je zelfvertrouwen vergroten.
  • Leren omgaan met stress en onzekerheden.
  • Leren loslaten wat anderen van je vinden.

In het kort

Waar je nu al een tijd tegenaan loopt, heeft eindelijk een naam gekregen. Het imposter syndroom, ook wel bedriegerssyndroom of oplichterssyndroom. Ook al is het geen écht syndroom, je kan er flink last van hebben. Vaak heb je last van zelftwijfel, spanningen en stress. Als gevolg van het gevoel dat je ieder moment door de mand kan vallen, ga je hard werken, word je perfectionistisch en ga je anderen pleasen. Je hebt  kunnen lezen dat je niet de enige bent die er last van heeft. Ook al weet je dit nu, de schaamte hierover kan nog steeds een rol spelen. 

Verder lezen

Wil je meer weten over de Innerlijke Criticus en waarom hij probeert te voorkomen dat je door de mand valt? Lees dan de blog Leven met je Innerlijke Criticus. Ook kan de blog Wees maar een beetje liever voor jezelf interessant voor jou zijn. En lees tenslotte ook Waarom we zo bang zijn voor wat anderen van ons vinden.

Hoe nu verder?

Wil je nog langer twijfelen aan jezelf, last hebben van stress en teveel aarzelen? Of wil je werken aan jezelf zodat je minder last hebt van imposter gevoelens? Wil je bijvoorbeeld ontdekken wat je kwaliteiten zijn, leren omgaan met feedback, je minder aantrekken van wat anderen van je vinden? Jezelf dus beter leren kennen en een beter gevoel krijgen over jezelf? Lees dan hier meer over het coachingstraject. Of plan direct een gratis kennismakingsgesprek in. Ik help je graag verder.

Nu te koop

Coach-zelfvertrouwen

Verder lezen

Hoge lat

Simone-Donker-coach

Meld je aan voor de nieuwsbrief en ontvang 15% korting op het e-book Nooit meer bang voor wat anderen van je vinden.

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je dan in voor mijn nieuwsbrief en ontvang als eerste de nieuwste zelfvertrouwen blogs.

Na aanmelding ontvang je per e-mail een geautomatiseerd verzoek om je inschrijving te bevestigen. Dan pas is je inschrijving definitief. Mocht je dit bericht niet ontvangen hebben, kijk dan even in je spam-folder.

Ik stuur je geen spam! Lees het privacybeleid voor meer informatie.

Chat
💬 Hulp nodig?
Hallo, waarmee kan ik je helpen?