Schaduwwerk: schijn het licht op jouw persoonlijke groei

Schaduwwerk

Anderen laten weten wat je leest?

Als we werken aan onze persoonlijke groei en ontwikkeling dan richten we ons meestal op wat we al weten en kunnen en daar proberen we dan béter in worden. En vaak lukt dat ook. Maar of je daarmee alles uit jezelf haalt wat er in je zit, betwijfel ik. 

Wat als ik je zou vertellen dat je nog veel meer talenten in je hebt dan je op het eerste oog zou zeggen? En dat schaduwwerk dé manier is om die talenten te integreren in jezelf? Door die integratie word je een completer mens.

Schaduwwerk is hót. Dit blijkt wel aan de werkboeken (journals) die de afgelopen tijd verschenen en de boeken die daarover later dit jaar opnieuw worden uitgebracht. In deze blog leg ik uit wat schaduwwerk is, wat de schaduw is en hoe schaduwwerk kan helpen bij je persoonlijke groei. Maar eerst ga ik in op persoonlijke groei. Wat versta ik daaronder?

Wat is persoonlijke groei?

Persoonlijke groei of ontwikkeling is een proces waarin je al dan niet gestructureerd bezig bent met je eigen groei, zelfverbetering en zelfacceptatie. Hoewel de term iets anders vermoed gaat het wel degelijk ook over ontwikkeling en verbetering in je werk. Om je inzetbaarheid op peil te houden, verwachten werkgevers dat je nadenkt en bezig bent met je ontwikkeling.

Aan welke aspecten werken mensen bijvoorbeeld bij hun persoonlijke ontwikkeling?

  • Het verbeteren van hun communicatieve vaardigheden
  • Het verbeteren van hun relaties en onderlinge samenwerking
  • Het ontwikkelen van leiderschapskwaliteiten
  • Het ontwikkelen van de emotionele intelligentie (emoties herkennen, begrijpen, en reguleren)
  • Het vergroten van de effectiviteit (bv plannen, maar ook grenzen leren stellen)
  • Het werken aan een positief zelfbeeld en zelfvertrouwen, waaronder ook zelfacceptatie
  • Uit hun comfortzone stappen, nieuwe dingen leren

Om te werken aan je zelfontwikkeling kun je verschillende ‘dingen’, interventies inzetten. Denk aan het volgen van een training, het lezen van boeken, het sparren met collega’s, je laten coachen of naar een therapeut gaan. Schaduwwerk is dus ook een mogelijkheid om je persoonlijk te ontwikkelen. Voor ik daar op in ga, vertel ik eerst meer over het fenomeen ‘de schaduw’.

Wat is de schaduw?

Het idee dat je alle talenten in je hebt komt van Carl Jung, een Zwitserse psycholoog uit de vorige eeuw. Een deel van die talenten bevindt zich in ons bewustzijn: we weten dat we die talenten hebben. En we zetten die ook in. Een ander deel daarvan ligt in ons onbewuste en wordt de schaduw genoemd. Die delen van onszelf zijn daar terecht gekomen toen we er – meestal op jonge leeftijd – achter kwamen dat ze niet werden gewaardeerd of geaccepteerd door onze opvoeders. En dus moesten we ze verbergen, ontkennen en wegstoppen in onszelf. Dat gebeurde op zo’n manier dat je je nu schaamt voor die delen en dat je nog steeds ontkent dat die in je zitten. Soms zelfs zo erg dat je je er niet meer bewust van bent dat die delen er zijn. Overigens hoe goed je ook denkt ze te verstoppen, voor de buitenwereld zijn ze soms wel zichtbaar.

Petra komt in coaching omdat ze graag wil leren om meer voor zichzelf op te komen. In de intake bespreken we haar jeugd en ze komt bij een herinnering terecht waarin ze als jong meisje voor zichzelf opkwam tegen een volwassene. Toen ze thuis vertelde wat er gebeurd was, kreeg ze van haar vader te horen dat ze veel te brutaal was voor zo’n klein meisje en dat dat niet zomaar kon. Ze kon zich nog een aantal van dit soort gebeurtenissen herinneren maar tegen de tijd dat ze naar de middelbare school ging, kwam ze niet meer voor zichzelf op. Haar brutale ik was naar haar schaduw verbannen. Nu vindt ze het enorm lastig om iemand tegen te spreken en haar mening te geven. Want wat als mensen haar brutaal vinden?

Dichter en schrijver Robert Bly omschreef de schaduw als een onzichtbare zak die we op onze rug meedragen. Wanneer we opgroeien, stoppen we alle aspecten die niet acceptabel zijn voor onze omgeving én onszelf in die zak. Hij geloofde dat we de eerste helft van ons leven bezig zijn om deze zak te vullen. Terwijl we de rest van ons leven proberen alles weer uit de zak te halen in een poging de last te verlichten. Wat draag jij allemaal mee in die onzichtbare zak op je rug?

Het ontstaan van de schaduw en het wegstoppen van delen van onszelf is een normaal proces wat in ieder van ons plaatsvindt.

Wat mensen zoal verbergen in hun schaduw

Het verschilt van mens tot mens wat er zoal in iemands schaduw terecht gekomen is. Maar in onze Westerse maatschappij zijn er tussen mensen wel veel overeenkomsten. Onderstaande aspecten of delen worden vaak weggestopt omdat ze er vroeger niet mochten zijn:

  • Boosheid
  • Verdriet
  • Angst
  • Kwetsbaarheid – zwakte
  • Luiheid
  • Slordigheid
  • Brutaliteit
  • Egoïsme
  • Haat
  • Arrogantie
  • Gevoeligheid
  • Luidruchtigheid
  • Onvriendelijkheid

Welke herken jij?

Mijn allergie: talentmanagementprogramma's

In grotere organisaties kom je vaak talentmanagement tegen. Er worden allerlei talentprogramma’s ontwikkeld die meestal bedoeld zijn voor een selecte groep. Kennelijk heb je óf talent of je hebt het niet. Ik ben hier enorm allergisch voor en het staat compleet haaks op wat ik geloof.

Ik denk dat organisaties met talentmanagement vaak de plank misslaan. Het zorgt voor onveiligheid bij een groep mensen die kennelijk niet als ‘talent’ wordt beschouwd. Ook kan het leiden tot een afname van betrokkenheid bij deze groep. Vaak zijn dit medewerkers die qua persoonlijkheid wat minder opvallen, soms wat introvert of verlegen zijn. Terwijl zij even goed of zelfs beter zijn in het werk. Ze lopen er alleen niet mee te koop. Ik geloof dus dat iedereen alle talenten al in zich heeft. De ene persoon heeft wellicht meer hulp nodig om die te ontwikkelen dan de ander. Maar in potentie heeft iedereen alles al in zich. En om te werken aan je persoonlijke ontwikkeling hoef je niet mee te doen aan een talentprogramma.

Schaduwwerk: als je niet aan een talentmanagementprogramma meedoet

We vergeten even het talentmanagementprogramma. Je weet nu dat jij ook allerlei talenten hebt die je aan het licht moet brengen om ze uiteindelijk in te zetten. Dit doe je onder andere door schaduwwerk. Schaduwwerk gaat over het onderzoeken, begrijpen en accepteren van delen van onszelf die we tot nu toe hebben weggestopt. Waar we ons voor schamen en waar we ons schuldig over voelen. En dat is logisch, want die delen mochten er heel lang niet zijn. Zo lang zelfs dat we ons er soms niet eens bewust van zijn. Dit kan gaan om angsten en onzekerheid, verborgen verlangens en negatieve emoties. Met schaduwwerk breng je deze aspecten van jezelf in je bewustzijn, want dan pas kun je ze integreren in jezelf. Dit klinkt misschien heel makkelijk maar dat is het niet. Het vraagt in ieder geval van jou dat je 100% eerlijk bent naar jezelf. En weggestopte delen zijn niet voor niks zo lang verborgen gebleven, ze onder ogen komen, kan een moeizaam proces zijn.

John is een tijdje geleden vastgelopen in zijn werk. Na een interne promotie naar leidinggevende op de afdeling had hij moeite met loslaten. Delegeren ging hem niet goed af en zodoende had hij veel te veel werk. In een coachgesprek bleek dat John al als kleine jongen leerde om sterk te moeten zijn. Hij mocht zich niet aanstellen en mocht zeker niet zwak zijn. Ook nu nog is hulp vragen in zijn ogen een teken van zwakte. Pas als John deze zwakte in zichzelf kan zien en omarmen (en niet langer ontkent), kan hij de weg naar boven vinden. Een van de stappen die hij te zetten heeft, is de kwaliteiten te leren zien die horen bij zwak zijn. Dan krijgt hij toegang tot zowel sterk als kwetsbaar zijn en dat maakt hem als mens meer compleet.

Zodra je verstoten delen van jezelf kunt integreren, dan krijg je toegang tot de positieve aspecten daarvan. Zo kan je met een ‘egoïstische’ kant makkelijker een keer voor jezelf kiezen. Of kun je met een ‘assertieve’ kant je mening geven als je het ergens niet mee eens bent. Zonder dat dit direct zorgt voor spanningen en stress. Zo komen dus met schaduwwerk kanten van jezelf in het licht te staan waarvan je ooit dacht dat je ze niet had. Dit kan een groot verschil maken voor zowel je persoonlijke als je professionele ontwikkeling.

Leg het niet buiten jezelf maar betrek het op jezelf

Zolang er delen in ons verstoten zijn, die we nog niet willen of kunnen zien, zullen wij deze delen projecteren op anderen. Iemand die bijvoorbeeld bescheiden is, ‘ziet’ overal arrogante collega’s om zich heen. Of een persoon die sterk geneigd is om anderen te pleasen, komt steeds mensen tegen die teveel aan zichzelf denken. Je oordeelt dan over anderen. Zij zijn zo, denk je. Zolang je blijft geloven dat zij zo zijn en dat dat niets met jou te maken heeft, kun je je verstoten aspecten niet omarmen. Door te werken met projectie en het projectiemechanisme kom je erachter welke delen in jou verstoten zijn, en kun je je projecties terugnemen.

Voice Dialogue voor meer bewustwording

Naast schaduwwerk is ook Voice Dialogue een mooie manier om te werken aan je persoonlijke ontwikkeling en je schaduw. Voice Dialogue, deels gebaseerd op het werk van Carl Jung, is het gedachtegoed dat ervan uitgaat dat we als mens niet bestaan uit één deel maar uit verschillende delen, ikken of subpersonen. Een deel van die subpersonen zitten achter het stuur van jouw innerlijke bus en bepalen hoe je leven loopt. Dit noem je de primaire subpersonen. Een andere groep subpersonen is achterin je bus beland en dit noem je verstoten subpersonen. En die verstoten delen kun je zien als je schaduw. 

Met de Voice Dialogue methodiek (waarover hier meer) vergroot je je bewustzijn van de delen die je hebt, verstoten of niet. Het blijven wegdrukken van verstoten delen, kost zonder dat je het weet veel energie. Door schaduwwerk en Voice Dialogue komt die energie vrij die je kan inzetten voor andere dingen. Daarnaast vergroot je je keuzevrijheid en je krijgt meer balans in je leven.

Waarbij kan je schaduwwerk inzetten?

Zoals inmiddels duidelijk is, kan je schaduwwerk inzetten voor je persoonlijke groei en het verder ontwikkelen van je talenten. Daarnaast zijn er andere gebieden waar schaduwwerk heel goed ingezet kan worden:

  • Het verbeteren van je mentale welzijn. Schaduwwerk kan helpen om angsten en trauma’s te onderzoeken.
  • Het verbeteren van onderlinge relaties. Schaduwwerk helpt om dynamieken te zien en te begrijpen en het helpt je om je reacties in bepaalde situaties te begrijpen en indien nodig veranderen.
  • Het vergroten van zelfacceptatie. Jezelf accepteren kan nog wel eens een gevecht zijn en juist met schaduwwerk leer je de delen van jezelf te accepteren die er eerder niet mochten zijn.
  • Het onderzoeken van je leiderschap. Schaduwwerk helpt je in kaart brengen wat je sterktes, zwaktes en blinde vlekken zijn en net al bij persoonlijke groei helpt het bij het integreren van verstoten kanten. Je wordt een effectievere leidinggevende.

Schaduw werk zorgt voor meer authenticiteit en autonomie. En bovendien tot meer zelfbewustzijn.

Aandachtspunt bij schaduwwerk

Schaduwwerk is een diepgaande methode die emotionele ervaringen en herinneringen kan oproepen. Als je worstelt met psychische problemen en/of trauma’s dan is het belangrijk om contact te zoeken met een gekwalificeerde therapeut of psycholoog, eventueel op verwijzing van een huisarts.

In het kort

In deze blog heb je kennisgemaakt met je schaduw en schaduw werk. Je weet nu dat je geen talentmanagementprogramma hoeft te volgen om aan de slag te gaan met je persoonlijke groei en ontwikkeling. Je hebt ook gelezen op welke gebieden schaduwwerk van pas komt en wanneer het belangrijk is om contact te zoeken met een therapeut of psycholoog.

Wat ik je bied

Wil jij (of een van je medewerkers) aan de slag met persoonlijke groei en lijkt schaduwwerk, het projectiemechanisme en/of Voice Dialogue een fijne manier om te beginnen, maak dan een afspraak voor een kennismakingsgesprek.

Nu te koop

Coach-zelfvertrouwen

Verder lezen

Hoge lat

Simone-Donker-coach

Meld je aan voor de nieuwsbrief en ontvang 15% korting op het e-book Nooit meer bang voor wat anderen van je vinden.

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je dan in voor mijn nieuwsbrief en ontvang als eerste de nieuwste zelfvertrouwen blogs.

Na aanmelding ontvang je per e-mail een geautomatiseerd verzoek om je inschrijving te bevestigen. Dan pas is je inschrijving definitief. Mocht je dit bericht niet ontvangen hebben, kijk dan even in je spam-folder.

Ik stuur je geen spam! Lees het privacybeleid voor meer informatie.

Chat
💬 Hulp nodig?
Hallo, waarmee kan ik je helpen?