Sociale angst: hoe overleef ik als jij mij niet aardig vindt?

Anderen laten weten wat je leest?

Je kent ze wel; ongemakkelijke stiltes op een feestje omdat je niks durft te zeggen. Of je in bochten wringen om niet die presentatie te hoeven geven voor je team. Een telefoontje plegen, ook zo één. Een aankomend sollicitatiegesprek of een netwerkborrel. Het zweet staat dik in je handen. Of juist niet wanneer het je lukt om deze situaties te vermijden of uit te stellen. Sociale angst kan je flink belemmeren als je er last van hebt.

In deze blog lees je wat sociale angst is en welke gradaties erin zijn, ook lees je wat de gevolgen zijn en wat de meest voorkomende behandelingen zijn. Ook verwijs ik je naar mijn e-book ‘Nooit meer bang voor wat anderen van je vinden’ als eerste stap om aan de slag te gaan met sociale onzekerheid en zelfvertrouwen.

Wat is sociale angst?

Sociale angst (ofwel sociale fobie) is een aandoening waarbij enorme angst voor sociale situaties en interactie met anderen op de voorgrond staat. Wanneer je last hebt van sociale onzekerheid dan maak je je erg veel zorgen om (negatief) beoordeeld en bekritiseerd te worden, waardoor sociale situaties erg ongemakkelijk en stressvol voor je zijn. Ook speelt de angst voor afwijzing een grote rol. Mensen met sociale onzekerheid willen graag aardig gevonden worden en doen en laten daar veel voor.

Kortom, sociaal angstigen:

  • Zijn bang om kritiek te krijgen of negatief beoordeeld (bv op uiterlijk of gedrag) te worden.
  • Zijn bang om blunders te maken of voor schut te staan.
  • Zijn bang om niet aan de verwachtingen te voldoen.
  • Zijn bang om afgewezen te worden.
  • Willen graag aardig gevonden worden.
  • Hebben soms moeite om het gesprek op gang te houden, zijn bang om stiltes te laten vallen, voelen zich daar ongemakkelijk bij.
  • Hebben de neiging zich te vergelijken met anderen.

De gradaties van sociale angst

Als je je onzeker voelt in sociale situaties, dan is er niet altijd sprake van een sociale angststoornis. Ongeveer 10% van de bevolking krijgt op enig moment in zijn leven te maken met een sociale angststoornis. Vrouwen vaker dan mannen. Van een angststoornis is sprake wanneer de sociale angst en vermijdingsgedrag zeer duidelijk en lang aanwezig zijn. En wanneer de persoon ernstige beperkingen ervaart door deze angst in verschillende aspecten van het leven.

Hieronder deel ik de verschillende gradaties van sociale angst. Dit is echter niet zwart-wit; er is geen duidelijke scheidingslijn wanneer je overgaat van de ene gradatie naar de andere. De mate waarin je sociale onzekerheid je beperkt in je dagelijks leven geeft wel goed aan waar je ongeveer zit.

Milde angst

Er is sprake van ongemak of een licht nerveus gevoel in sociale situaties maar dit heeft geen impact op het dagelijks functioneren.

Matige angst

Met matige sociale angst ervaar je wat intensere angstgevoelens en vermijd je specifieke sociale situaties. Er kan sprake zijn van uitstelgedrag. Dit leidt tot enige beperking in het persoonlijke en professioneel functioneren.

Ernstige angst

Naast intense angstgevoelens kan er sprake zijn van paniekaanvallen bij sociale situaties. Je vermijdt de meeste sociale interacties en dit heeft grote impact op je dagelijks functioneren.

Sociale angststoornis

Zoals ik al eerder schreef, is bij een sociale angststoornis de angst en het vermijdingsgedrag zeer duidelijk en langdurig aanwezig. Dit heeft ernstige gevolgen voor het functioneren in het dagelijks leven. Er is meestal sprake van veel stress.

De gevolgen van sociale angst

Waarschijnlijk ondervind je elke dag de gevolgen van je sociaal angstig zijn. Hieronder zet ik een aantal van de gevolgen op een rij:

  • Gebrek aan contacten met anderen kan leiden tot een sociaal isolement.
  • Als er weinig contact is met anderen neemt op termijn je mentale welzijn af. Dit kan namelijk leiden tot eenzaamheid, maar ook het niet uiten van (opgekropte) emoties is niet bevorderlijk voor je welzijn.
  • Je ontwikkelt je vaardigheden om met anderen om te gaan, onvoldoende.
  • Het beïnvloedt je bestaande vriendschappen (je neemt bijvoorbeeld geen initiatief uit angst om afgewezen te wordt).
  • Je kunt last krijgen van fysieke klachten (spanningsklachten, maag- en darmproblemen, hoofdpijn) omdat sociale angst veel stress en spanningen met zich meebrengt.
  • Je loopt carrièrekansen mis. Uit angst om negatief beoordeeld te worden, pak je liever geen nieuwe taken op, werk je mogelijk minder effectief samen met anderen, laat je jezelf en je kwaliteiten onvoldoende zien. Hierdoor word je niet op waarde geschat en gaan mogelijke promoties aan jou voorbij.
  • Je ontneemt jezelf nieuwe ervaringen, bijvoorbeeld die promotie, maar ook mooie reizen, nieuwe hobby’s, nieuwe mensen ontmoeten, etc.
  • Het kringetje waarin je je prettig voelt wordt steeds kleiner.

Onzeker in sociale situaties kan dus veel impact hebben op je dagelijks leven nu, maar grotere gevolgen hebben voor de lange termijn.

Hoe overleef ik als jij mij niet aardig vindt?

Als je sociaal angstig bent dan is het ondenkbaar dat je dingen doet waardoor mensen je niet aardig meer vinden. Het zou namelijk een grote ramp zijn als niet meer aardig gevonden werd of dat je negatief beoordeeld of afgewezen wordt. Je denkt misschien dat je dit niet zou overleven. 

In wezen verlang je ernaar geaccepteerd, geliefd en verbonden te zijn. En aardig gevonden worden, is voor jou een bevestiging van je eigenwaarde. Doordat anderen je graag mogen, vermindert je sociale onzekerheid en angst voor afwijzing tijdelijk. Je komt dus niet snel in de situatie dat mensen je niet aardig vinden. Je kijkt wel uit. Dit houdt op lange termijn de sociale angst in stand met isolatie tot gevolg.

Om vrijer te raken van sociale angst is het belangrijk dat je gaat zien dat niet iedereen je aardig hoeft te vinden. En ook dat je de onzekere gevoelens gaat erkennen en accepteren. Hieronder deel ik een visie op de sociale angst die in jou leeft.

Welk deel in jou is sociaal angstig?

Misschien heb je er wel eens over gehoord: het idee dat wij niet bestaan uit één deel maar uit verschillende delen. Dit is het gedachtegoed van Voice Dialogue. Ieder deel (ook wel subpersoon) heeft een eigen kijk op de wereld. Ze hebben verschillende gevoelens en gedachten en gedragen zich verschillend. Elke subpersoon heeft een eigen stem, eigen verlangens en angsten.

Het goede nieuws is dus dat als jij bestaat uit delen, dat jij niet sociaal angstig bént maar dat jij een deel in je hebt die kennelijk (in bepaalde situaties) sociaal angstig is. En dit geeft een hele andere kijk op zaken. Want als er een deel is die sociaal angstig is, dan bestaat er ook vast een deel in jou die dat niet is. 

De uitdaging is om dat deel in jezelf te leren kennen, zodat je het vaker naar voren kan laten komen in sociale situaties. Maar dan zal je eerst moeten begrijpen waarom dat sociaal angstige deel er is en waar het jou tegen probeert te beschermen. Daarnaast is het belangrijk om een deel in jezelf te ontwikkelen die jou gerust kan stellen in sociale situaties. Waardoor je beter om kunt gaan met de stress die dit met zich meebrengt.. Dit kan je doen via Voice Dialogue sessies. Meer informatie: Voice Dialogue.

Wat kan je doen aan sociale angst?

Een sociale angststoornis gaat niet vanzelf weg. Sterker nog, als je niets aan lichte sociale onzekerheid doet, dan kan het erger worden. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. Per gradatie geef ik aan, welke stappen je kunt zetten.

Milde sociale angst

Bij een milde sociale angst is er in principe nog geen behandeling nodig. Wel is het belangrijk dat je je bewust bent van deze angst en van welke vermijdingsstrategieën je toepast. Blijf jezelf uitdagen om sociale interacties aan te gaan. Daarmee verklein je de kans dat de huidige situatie overgaat in matige sociale angst.

Matige sociale angst

Bij deze angst is sprake van enige beperking. Het is belangrijk om dit op tijd aan te pakken om erger te voorkomen. Coaching en sociale vaardigheidstrainingen kunnen helpen om patronen te doorbreken en onder professionele begeleiding jezelf uit te dagen om sociale interacties aan te gaan. En te leren omgaan met de stress en het ongemak die horen bij de angst.

Ernstige sociale angst / sociale angststoornis

Bij beide gradaties is de begeleiding door een psycholoog gewenst. Er zijn verschillende therapieën om sociale angststoornissen te behandelen. De bekendste is de cognitieve gedragstherapie. Ook therapie of coaching gericht op het vergroten van je zelfvertrouwen is belangrijk. Heb je het idee dat dit bij jou speelt, maak dan een afspraak met je huisarts.

Sociale angst is ook een zelfvertrouwen probleem

Wij mensen kunnen niet leven zonder de omgang met andere mensen. Daarom is het belangrijk dat je je sociale onzekerheid leert hanteren, zodat je dagelijks goed kunt functioneren en het zo min mogelijk impact op je heeft. Mensen met sociale angst ervaren vaak een verminderd zelfvertrouwen. Daardoor trekken ze zich teveel aan van wat anderen van hen vinden en maken dit té belangrijk. Uit angst om afgewezen, negatief beoordeeld en niet aardig gevonden te worden, passen ze zich aan, aan wat anderen van hen verwachten. Dit is op de korte termijn veilig en prettig maar op de lange termijn kom je steeds verder van jezelf af te staan.

E-Book nooit meer bang voor wat anderen van je vinden

Jarenlang worstelde ik met de angst voor wat anderen van mij vonden. En omdat ik merkte dat veel cliënten in mijn coachpraktijk daar ook last van hadden, besloot ik er een boek over te schrijven, dat in september 2023 uitkwam.

In dit E-book neem ik je mee op een reis naar het versterken van je zelfvertrouwen en het ontwikkelen van een gezond zelfbeeld. Met diepgaande, verrassende inzichten, meer dan 30 opdrachten en met persoonlijke verhalen leer ik je om los te breken uit de angst.

Dit boek bestaat uit 2 delen. In deel 1 richt ik me op de theoretische onderbou­wing van waarom je nooit meer bang hoeft te zijn voor de mening van anderen. In het tweede deel gaan we praktisch aan de slag om de theorie te koppelen aan de praktijk. Hier vind je veel inzichten, handvatten en opdrachten. In deel twee maken we ook een shift van wat anderen van je vinden naar wat je van jezelf vindt. Daar gaan we dus werken aan je zelfvertrouwen door het vergroten van:

  • Zelfinzicht
  • Zelfacceptatie
  • Zelfcompassie
  • Zelfzorg

In Nooit meer bang voor wat anderen van je vinden vertel ik ook meer over Voice Dialogue en door middel van oefeningen kom je erachter welke delen voorin jouw innerlijke bus aanwezig zijn.

Is begeleiding door een coach of psycholoog voor jou nog een stap te ver en wil je eerst lezen over de angst voor de mening van anderen en het vergroten van je zelfvertrouwen? Bestel dan hier het E-book. Bij het E-book kun je ook het PDF werkboek bestellen waarin je alle oefeningen bij elkaar vindt.

Nu te koop

Coach-zelfvertrouwen

Verder lezen

Hoge lat

Simone-Donker-coach

Meld je aan voor de nieuwsbrief en ontvang 15% korting op het e-book Nooit meer bang voor wat anderen van je vinden.

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je dan in voor mijn nieuwsbrief en ontvang als eerste de nieuwste zelfvertrouwen blogs.

Na aanmelding ontvang je per e-mail een geautomatiseerd verzoek om je inschrijving te bevestigen. Dan pas is je inschrijving definitief. Mocht je dit bericht niet ontvangen hebben, kijk dan even in je spam-folder.

Ik stuur je geen spam! Lees het privacybeleid voor meer informatie.

Chat
💬 Hulp nodig?
Hallo, waarmee kan ik je helpen?