Waarom heb ik zoveel stress?

Waarom-heb-ik-zoveel-stress

Anderen laten weten wat je leest?

Veel mensen denken bij stress in eerste instantie aan te hoge werkdruk.

En hoewel het klopt dat je van te veel werk stress kunt hebben, is dat niet het hele verhaal. Ook buiten het werk kunnen factoren zijn waar je stress van krijgt. In deze blog bespreek ik hoe stress ontstaat en waarom de ene persoon er meer last van heeft dan de andere. Ook ga ik in op vijf oorzaken van burn-out. En maak je kennis met het gedachtengoed van Voice Dialogue om stress en burn-out beter te begrijpen.

Buiten werkdruk spelen dus ook andere factoren mee die stress veroorzaken.

Als je nu stress ervaart, terwijl er bijvoorbeeld geen hoge werkdruk is en je collega’s nergens last van hebben, dan is het belangrijk om uit te zoeken waarom je stress hebt. Pas dan kan je er wat aan doen.

Wanneer krijg je last van stress?

Van stress is sprake wanneer hetgeen er van je verwacht wordt meer is dan je denkt aan te kunnen. Dit noem je belasting versus belastbaarheid. Je krijgt ongezonde stress wanneer je belasting hoger is dan wat je denkt waar te kunnen maken. Er is dus disbalans.

Welke factoren bepalen je belastbaarheid?

Niet iedereen heeft dezelfde belastbaarheid. Dit verklaart waarom twee mensen met dezelfde belasting niet dezelfde druk of spanningen ervaren. Hieronder lees je de factoren die jouw belastbaarheid bepalen.

  • Fysieke gezondheid (conditie, kracht, uithoudingsvermogen, weerstand)
  • Mentale gezondheid (stressbestendigheid, veerkracht, flexibiliteit)
  • Slaap (voldoende nachtrust, kwalitatief goede slaap)
  • Leefstijl (gezonde voeding, voldoende beweging, er geen schadelijke gewoonten op nahouden)
  • Coping vaardigheden (grenzen stellen, zelfzorg en ontspanning, mindfulness, probleemoplossend vermogen, communiceren)
  • Sociaal netwerk
  • Factoren op het werk (voldoende autonomie, gezonde werkdruk, mate van controle over indelen van het eigen werk)

Waar krijg je stress van?

Zoals je gelezen hebt, wordt stress niet alleen veroorzaakt door te hoge werkdruk. Denk ook aan allerlei zaken die spelen in je persoonlijk leven, bijvoorbeeld het verlies van een geliefde, relatieproblemen, financiële problemen en persoonlijkheidskenmerken. Maar ook de eisen die aan je gesteld worden of die je aan jezelf stelt (Innerlijke Criticus). Zie voor uitgebreide informatie: Burn-out, overspannenheid en stress

Waarom het belangrijk is om stress aan te pakken

Bij te veel stress wordt ons stresssysteem geactiveerd, ook bekend als het fight-flight-freeze-systeem. Het activeren van dit systeem gaat gepaard met fysieke uitingen (die ons lichaam steeds klaarmaken om te vechten, vluchten of te bevriezen, zoals:

  • Snellere ademhaling.
  • Hogere hartslag en bloeddruk.
  • Buik- en blaasspieren spannen samen (vaak worden darmen en blaas geleegd).
  • Gespannen arm- en beenspieren.
  • Zweetklieren worden actief.
  • Lever geeft suiker af.

Wanneer je na een periode van stress niet terugkeert naar het herstelsysteem en de stress chronisch wordt, raak je overbelast. Langdurige activatie van het stresssysteem leidt tot uitputting (eerst overspannenheid, later burn-out) zonder dat je het merkt. Je lichaam past zich namelijk steeds aan, aan een hoger stressniveau. Hierdoor komt er tijdelijk weer wat energie vrij en denk je dat het wel weer gaat. Tot het op een dag opeens op is. Omdat dit zo ongemerkt gaat, is het belangrijk dat je stress aanpakt in de fase dat je het nog opmerkt. Dit is op het moment dat je merkt dat je moe bent maar daar niet aan toegeeft en maar doorgaat. Vaak is het onze omgeving die ons daarop wijst.

Chronisch in het stresssysteem blijven is ongezond en uitputtend en leidt tot een flinke overspannenheid of burn-out. Laten we eens kijken naar vijf oorzaken van een burn-out.

Vijf oorzaken van burn-out

In Stress en burn-out voorkomen beschrijft Anselm Grün vijf oorzaken van een burn-out.

  • Perfectionisme en de druk waar je jezelf onder plaatst
  • Je leven laten bepalen door anderen
  • De schijn ophouden (leven achter een masker)
  • Negeren van je eigen moeheid (je eigen grenzen niet accepteren/respecteren)
  • Het functioneren in een disfunctioneel systeem (Grün noemt dat ‘oorzaken van ziekten in het systeem’)

Ook denkbeelden over jezelf, anderen en de wereld noemt Grün als oorzaak voor een burn-out. Een voorbeeld hiervan is het anderen naar de zin maken.

Welke van de vijf oorzaken zou(den) bij jou kunnen spelen?

Stress begrijpen met Voice Dialogue

Voice Dialogue (VD) is het gedachtegoed dat ervan uit gaat dat wij als mensen bestaan uit verschillende delen, kanten, ook wel subpersonen of ikken genoemd. Iedere subpersoon heeft een eigen kijk op de wereld. Ze hebben verschillende gevoelens en gedachten, angsten en onzekerheden en gedragen zich verschillend. En elke primaire subpersoon (degenen die op de voorgrond staan) is gericht op het beschermen van jouw kwetsbaarheid.

Tegenover een primaire subpersoon staat altijd een tegenovergestelde, vaak verstoten kant in onszelf. Delen die er volgens ons niet mogen of vroeger mochten zijn. Als gevolg daarvan ken je die onderdrukte delen amper of zijn ze nog niet tot ontwikkeling gekomen.

Om chronische stress, overspannenheid en burn-out beter te begrijpen, kan het voor je werken als je inzichtelijk maakt welke delen of ikken het stuur van jouw innerlijke bus stevig in handen hebben en niet van plan zijn om zomaar los te laten.

Kijkend naar de oorzaken van burn-out die Grün formuleerde, kan je concluderen dat de volgende primaire subpersonen bij veel mensen op de voorgrond staan:

  • Een Perfectionist
  • Een Drammer of Pusher
  • Een Controleur
  • Een Pleaser
  • Een Innerlijke Criticus

Dit zijn zwaargewichten in jouw bus die om bepaalde redenen keihard werken om jou te beschermen (bijvoorbeeld door alles perfect te doen, veel te ‘moeten’, het anderen naar de zin te maken, etc). Deze ikken brengen ook allerlei fysieke gewaarwordingen met zich mee. Zoals een druk op je schouders, een gejaagd of vermoeid gevoel of een vol hoofd.

De kanten die je onbewust verstoten of weggedrukt hebt, zijn de delen die je juist bij stress goed kunt gebruiken. Denk aan:

  • Een zelfzorger
  • Een levensgenieter
  • Een relaxte kant
  • Een nikser

Omdat we vaak op de primaire kanten ‘leunen’ en onze verstoten kanten verstoten houden, ontstaat er disbalans in je leven. Je hinkt als het ware op één been door het leven. Heel vermoeiend.

Wat gebeurt er bij burn-out gezien vanuit Voice Dialogue?

In In gesprek met het kaasmonster (Stamboliev et al., 2021) kunnen we lezen dat er in Voice Dialogue termen een aantal dingen gebeurt:

  • Door uitputting is er minder fysieke, mentale en emotionele weerbaarheid.
  • Daardoor is de kwetsbaarheid hoog (hoe groter de uitputting hoe hoger de kwetsbaarheid).
  • Omdat er geen energie meer is, kom je niet meer uit de vicieuze cirkel.
  • Kwetsbaarheid komt bloot te liggen (dit herken je door oa. emotioneel zijn, schuldgevoel, schaamte, machteloosheid en angst).
  • Primaire subpersonen worden actiever door toegenomen kwetsbaarheid (maw ze komen nog steviger achter het stuur van jouw bus te zitten).
  • Cognitieve capaciteiten worden onderdrukt (bv beoordelings- en relativeringsvermogen).
  • De Innerlijke Criticus (oordelen over jezelf) en de Innerlijke Rechter (oordelen over anderen) krijgen meer ruimte. Het gevolg is meer piekeren en oordelen.

Hoewel primaire ikken jou beschermen, zijn zij ook degenen die je stress en spanningen bezorgen. Denk aan de kritiek van de Innerlijke Criticus waardoor je aan jezelf gaat twijfelen met stress tot gevolg. Of de drammer die nóg maar eens een to-do-lijstje maakt terwijl je het al zo druk hebt. Of de onzekere, die twijfelt of je het allemaal wel kan.

Met Voice Dialogue (sessies) heb je de kans om de balans te herstellen en zelf aan het stuur van je leven te zitten. En de fysieke gewaarwordingen ook echt gewaar te worden. Meer informatie: Voice Dialogue

Zoals ik eerder al schreef, is het belangrijk om stress vroegtijdig aan te pakken. Voordat je niet meer merkt dat je stress hebt.

Hoe pak je het aan?

1. Achterhaal de oorzaken van je stress

Ga op ontdekking. Wanneer had je in de gaten dat je voor het eerst (meer) stress kreeg? Was dit bijvoorbeeld na een ingrijpende levensgebeurtenis, kreeg je een nieuwe collega of leidinggevende, veranderde je takenpakket of je verantwoordelijkheden?

Onderzoek de oorzaken en kijk welke factoren je kunt veranderen.

2. Ontwikkel effectievere coping strategieën

Vermijd je nu taken die je spannend vindt, ga je dingen actief uit de weg? Vind je het moeilijk om nee te zeggen? Gezondere coping strategieën helpen je om beter met de uitdagingen van het leven om te gaan. Breng in kaart welke strategieën je nodig hebt om beter met stress om te gaan. En ontwikkel ze, met of zonder hulp van anderen.

3. Vergroot je belastbaarheid

Zoals je hebt kunnen lezen, speelt je fysieke en mentale gezondheid, je slaap en je leefstijl een belangrijke rol bij je belastbaarheid. Ook het hebben van een sociaal netwerk, mensen bij wie je terecht kunt, is daarbij belangrijk. Op welke vlakken kun jij je belastbaarheid verbeteren? En wat kun je zelf en waar heb je hulp bij nodig?

4. Krijg inzicht in je innerlijke bus

Leer jezelf en je ikken beter kennen zodat er meer balans ontstaat in je leven. Voice Dialogue is een ervaringsgerichte, niet-cognitieve methode om met delen van jou in gesprek te gaan. Ontzettend boeiend en leerzaam om jezelf en je ikken in een sessie te laten begeleiden.

5. Activeer je herstelsysteem

Een beetje stress is niet ongezond. En soms hebben we het zelfs nodig om te kunnen presteren. Maar het is ook belangrijk om terug te kunnen schakelen naar het herstelsysteem. Van rood naar groen dus. Als je in het herstelsysteem zit, wordt je ademhaling, hartslag en bloeddruk weer normaal. Het zweten en de spierspanningen nemen af. Voedsel wordt weer normaal verteerd. Het spreekt voor zich dat het voor je gezondheid belangrijk is om steeds terug te keren naar je herstelsysteem.

Terug naar je herstelsysteem doe je bijvoorbeeld door rust nemen, te wandelen, te niksen, ademhalings- en ontspanningsoefeningen, mindfulness. Rustige muziek luisteren, grappige filmpjes kijken kunnen ook manieren zijn om terug te keren naar het herstelsysteem. Door dit soort activiteiten geef je je lichaam het signaal dat het veilig is. Je hoeft niet meer te vechten, vluchten of bevriezen.

In het kort

In deze blog heb je kunnen lezen waar je stress vandaan kan komen. Je hebt kunnen lezen over belasting versus belastbaarheid en het stresssysteem. Ook heb ik de stappen met je gedeeld om je stress aan te pakken. En tenslotte ontdekte je dat je in feite bestaat uit verschillende delen, waarvan een aantal kunnen zorgen voor flinke stress.

Wat ik je bied

Wil je aan de slag met het verminderen van je stress? Zou je graag ontdekken hoe je meer rust en ontspanning kunt ervaren? Bijvoorbeeld via Voice Dialogue. Plan dan hieronder een afspraak voor een kennismakingsgesprek. Ik help je graag op weg.

Nu te koop

Coach-zelfvertrouwen

Verder lezen

Hoge lat

Simone-Donker-coach

Meld je aan voor de nieuwsbrief en ontvang 15% korting op het e-book Nooit meer bang voor wat anderen van je vinden.

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je dan in voor mijn nieuwsbrief en ontvang als eerste de nieuwste zelfvertrouwen blogs.

Na aanmelding ontvang je per e-mail een geautomatiseerd verzoek om je inschrijving te bevestigen. Dan pas is je inschrijving definitief. Mocht je dit bericht niet ontvangen hebben, kijk dan even in je spam-folder.

Ik stuur je geen spam! Lees het privacybeleid voor meer informatie.

Chat
💬 Hulp nodig?
Hallo, waarmee kan ik je helpen?