Waarom we liever de controle hebben dan dat we loslaten

Controle-hebben

Share This Post

‘Ik word er soms zo moe van om altijd maar de controle te hebben. Alles moet op mijn manier. En iedereen moet mij ook aardig vinden. Daar doe ik echt alles voor. Waarom kan ik er niet gewoon mee stoppen?’. Vragend kijkt Jet mij aan. Wat volgt is een mooi gesprek over hoe haar gedrag ooit is ontstaan en welke pogingen ze al ondernomen heeft om te stoppen met alles onder controlere houden. En hoe moeilijk dat in de praktijk blijkt te zijn. Moeilijk misschien, maar zeker niet onhaalbaar.

Ben jij ook altijd bezig om alles onder controle te houden? Nooit eens heerlijk ontspannen en de boel de boel laten. Dan gaat deze blog over jou. Achtereenvolgens leg ik uit wat we zoal onder controle proberen te houden en wat daar de gevolgen van zijn. Daarna lees je waarom we liever de controle hebben dan dat we leren loslaten. Want ook al willen we heel graag loslaten, toch kiezen we vaker voor de controle houden. Lees waarom we onze pogingen om los te laten al na een paar weken staken, om op de oude voet verder te gaan.

Waarover hebben we graag de controle?

Als ik cliënten vraag waar zij zoal de controle op hebben, dan krijg ik vaak een opsomming van onderstaande uiteenlopende antwoorden.

  • Het verleden en de emoties die daar nog bij horen (onprettige gebeurtenissen die ons vroeger zijn overkomen, overlijden, echtscheiding, onopgeloste conflicten, etc.).
  • De verwachtingen die we van onszelf hebben over de rollen die we hebben in ons leven en hoe we die moeten invullen (partner, ouder, kind, werknemer, mantelzorger, vriend of vriendin, etc.).
  • De verwachtingen die anderen van ons hebben of die we denken dat ze hebben.
  • De verwachtingen die wij van anderen hebben (iemand moet in jouw ogen bijvoorbeeld altijd aardig, eerlijk, attent of behulpzaam zijn en altijd alle afspraken nakomen) waardoor je vaak teleurgesteld wordt.
  • De toekomst en hoe die er voor ons uitziet.
  • Hoe we eruitzien (knap, altijd perfect verzorgd etc).
  • Hoe we ons horen te gedragen.
  • Hoe en wanneer dingen volgens ons moeten gebeuren (onze eigen hoge lat).
  • Het beeld dat je leven altijd prettig moet verlopen.
  • Controle over anderen (letterlijk checken wat anderen doen en hoe ze het doen).
  • Dagelijkse futiliteiten waar we ons druk over maken.
  • De problemen van de wereld.
  • Wat anderen van ons vinden of wat wij denken dat ze van ons vinden.

Je zult het vast met me eens zijn, dat het nogal wat is, waar wij proberen controle op te houden. Dingen die wij krampachtig proberen vast te houden en te controleren en die zorgen voor een gespannen, geremd en zorgelijk leven. Er met anderen over praten, doen we liever niet omdat uitkomen voor je controle gedrag vaak veel schaamte oproept. En schaamte is een gevoel wat we nu eenmaal graag willen vermijden. 

Wat zijn de gevolgen van de controle hebben?

Hoewel je het niet altijd door hebt, kost controle houden je veel. Hieronder ga ik in op de gevolgen van de controle hebben.

  • Het kost veel energie en je hebt meestal moeite om te genieten in het moment.
  • Het zorgt voor een onrustig en opgejaagd gevoel; je bent niet in balans.
  • Het levert stress en spanningen op (wanneer dit langer duurt, zal je dit wellicht niet meer opmerken).
  • Je gaat altijd maar door; er is tenslotte altijd iets te doen.
  • Je omgeving heeft te lijden onder jouw controlegedrag en je voelt je daar onzeker door.
  • Je voelt je op dit vlak soms geïsoleerd omdat je het niet prettig vindt om erover te praten.
  • Meestal heb je moeite om te ontspannen en hoe strakker je de controle in handen houdt, hoe moeilijker het ontspannen zijn, wordt.
  • Je voelt je geremd en hebt moeite om spontaan te zijn.
  • Je hebt moeite met veranderingen of wanneer dingen anders lopen dan gepland.
  • Je probeert de schone schijn op te houden. Je doet je beter voor dan je bent of je je voelt en draagt een masker.
  • Dus: moeilijk om jezelf te zijn bij anderen
  • Teveel gericht op de buitenwereld en niet op je eigen binnenwereld en dat wat voor jou echt belangrijk is.
  • Bang om door de mand te vallen.
  • Irritatie, boosheid, teleurstelling of verdriet (ten opzichte van anderen en de verwachtingen die je van hen hebt.
  • Het inslikken van bovengenoemde emoties en gevoelens. Je wilt immers de controle houden.
  • Op je tenen lopen.

Kortom: wanneer je probeert de controle te houden, dan wordt jouw leven gekenmerkt  door stress, spanningen, gepieker en irritaties. En hoe strakker je de controle houdt, hoe meer je uit balans raakt. Wanneer je er niets aan doet, raakt een leven waarin je rust en ontspanning vindt en waar je kunt genieten, steeds verder uit beeld.

Waarom we liever de controle houden dan loslaten

de-controle-hebbenWellicht heb je al verschillende keren geprobeerd om meer los te laten. Na een (zomer)vakantie of na een heftige gebeurtenis krijgen mensen vaak de behoefte om het over een andere boeg te gooien en nu echt te gaan leren loslaten. Meestal stranden deze pogingen al na een paar weken zonder te weten hoe dat komt. Hieronder ga ik in op 4 redenen waarom het zo moeilijk is om los te laten en waarom we liever kiezen om de controle te houden.

1. We weten niet hoe we moeten loslaten

Controle vasthouden is ons met de paplepel ingegoten. Wellicht heb je het wel van huis uit meegekregen. Meestal hebben we geen voorbeeld gekregen van hoe we kunnen loslaten. We weten dus simpelweg niet hoe we dat moeten doen en waar we moeten beginnen.

2. We kiezen een bekend gevoel boven het onbekende

Uit onderzoeken blijkt dat mensen liever kiezen voor een onprettig, maar bekend gevoel dan een onbekend gevoel, wat ons uiteindelijk meer zal opleveren. Maar omdat wij dit niet kennen kiezen we hier liever niet voor.  Dit is een van de reden waarom we vast blijven zitten in het houden van controle.

3. Loslaten leidt tot angst, onzekerheid en kwetsbaarheid

Wanneer we starten met de dingen meer loslaten, komt er angst, onzekerheid en kwetsbaarheid naar boven. Dit komt omdat we ons gevoel van eigenwaarde, erkenning en waardering halen uit ons (controle)gedrag. Zo levert heel goed werk leveren (perfectionisme), het iedereen naar de zin maken (pleasen) of hard werken meer voor je op dan het tegenovergestelde gedrag zoals met minder kwaliteit genoegen nemen, meer aan jezelf denken en minder hard werken. Je kunt je dus niet voorstellen dat je door anderen nog geliefd, bemind of gezien wordt wanneer je niet meer dat gedrag vertoont waar je eerder zoveel waardering mee kreeg.

Angst en onzekerheid manifesteren zich in ons als stress, hartkloppingen, spanningen, hoofdpijn, nek- of rugklachten. Het is daarom logisch dat je, wanneer je dit niet gewend bent, het moeilijk vindt om hiermee om te gaan waardoor je al snel vervalt in je oude patroon.

4. Je hebt het gevoel dat je je invloed verliest

Als je geneigd bent om erop te sturen dat de dingen zo lopen zoals jij wilt, dan kan je het gevoel krijgen dat je je invloed verliest. Anderen doen nu immers vaak precies wat jij wilt (of toch niet?) en is dat nog wel zo wanneer jij gaat loslaten? Het idee dat dat niet meer gebeurt, is niet erg aantrekkelijk en dat is vaak ook een reden om de controle te blijven hebben.

Verder lezen?

In het vervolg op deze blog deel ik de eerste stappen om te leren loslaten. Ook lees je hoe je innerlijke Controleur is ontstaan en geef ik antwoord op de vraag of we wel alles moeten willen loslaten. Klik hier om naar de blog te gaan.

Wat ik bied

Wil je meer loslaten en meer balans, rust en ontspanning ervaren? Lees dan hier wat ik voor jou kan betekenen of plan hieronder direct een afspraak voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek.

MEER
BLOGS

Onzeker-als-leidinggevende-1

11 signalen dat je onzeker bent als leidinggevende

Of je nu beginnend leidinggevende bent of al langer een team aanstuurt, het is heel normaal dat je af en toe onzeker bent. Er komt namelijk nogal wat kijken bij goed leidinggeven. Werken met mensen kan complex zijn. Als manager heb je vaak een breed takenpakket. Soms combineer je dit

Lees verder »
Door-de-mand-vallen-impostersyndroom

Door de mand vallen

Vrees jij dat je binnenkort door de mand valt? En dat iedereen zal ontdekken dat je ‘maar wat doet’ en dus helemaal niet zo goed bent als zij denken? En geloof je dat je de enige bent die daar last van heeft? Dan help ik je uit je droom. Maar

Lees verder »
Effectief-communiceren-coach

Effectief communiceren met de 3 deuren van paul ware

Je bent al jaren leidinggevende en bent gewend om gesprekken te voeren met je medewerkers. Je wil graag leren om effectief te communiceren. Je merkt namelijk dat je in gesprekken met de ene medewerker veel verder komt dan met de andere. Met de één communiceer je makkelijk, je boodschap wordt

Lees verder »
Bang-voor-wat-anderen-van-ons-vinden

Waarom we zo bang zijn voor wat anderen van ons vinden

Ik sta inmiddels in mijn derde outfit voor de spiegel. De vorige twee outfits zijn al vakkundig afgekeurd door mijn Innerlijke Criticus. Ook bij wat ik nu aan heb, heeft mijn Innerlijke Criticus zijn bedenkingen. Oké, het topje staat me goed maar ik moet toegeven dat ‘ie wel wat gekreukt

Lees verder »
Lekker-in-je-vel-coach

In 5 stappen weer lekker in je vel

Voel je je ontregeld omdat je niet lekker in je vel zit? Voel je je niet jezelf op dit moment? En ben je bang dat als je niets doet, dat de situatie verder verslechtert? Als je mijn vorige blog ‘niet lekker in je vel zitten‘ hebt gelezen, weet je dat

Lees verder »
Leren-loslaten

Leren loslaten voor meer rust en ontspanning

Er is een tijd geweest dat ik een abonnement had op de controle hebben. 😂 Het gaf me een prettig gevoel om mezelf en mijn omgeving ‘te controleren’. Dagenlang kon ik piekeren over hoe die ene opmerking bedoeld was. Of wat anderen van me vonden. En boos en teleurgesteld was

Lees verder »
Zelfvertrouwen-coaching

Zelfvertrouwen coaching

Je bent op deze plek terecht gekomen omdat je informatie over of begeleiding zoekt bij het vergroten van je zelfvertrouwen. Wellicht vraag je je af of een coach wel de juiste persoon is om je te begeleiden. Of wil je graag weten wat je kunt verwachten van zelfvertrouwen coaching. Op

Lees verder »
Afgewezen-worden

Waarom je je zo snel afgewezen of gekwetst voelt

Voel jij je snel afgewezen of aangevallen? Trek jij je kritiek sterk aan? Het soort kritiek of afwijzing waardoor je dagenlang van slag bent en wat jou achtereenvolgens verdrietig, boos, wraakzuchtig en machteloos maakt. Een rollercoaster van emoties en gevoelens die nog een tijdlang kunnen aanhouden.    Ik kom het

Lees verder »
Niet-lekker-in-je-vel-zitten

Niet lekker in je vel zitten

Zit je al een tijdje niet lekker in je vel? Heb je het gevoel dat je niet jezelf bent? En weet je niet hoe je je weer beter kunt voelen? Voel je je schuldig naar je omgeving omdat je niet de persoon bent die je wil zijn? Grote kans dat je in

Lees verder »
Coach-zelfvertrouwen

Onzekerheid herkennen bij je medewerkers

Het is vrij normaal om je af en toe onzeker te voelen. Alleen wanneer de onzekerheid iemand ernstig belemmert is het belangrijk om daar iets aan te doen. Als resultaat van langdurige onzekerheid kan namelijk op termijn  eenzaamheid, een depressie of een burn-out ontstaan. Daarom is het belangrijk dat een probleem

Lees verder »
Innerlijke-Criticus

Leven met je innerlijke criticus

Heb jij ook zo’n kritische innerlijke stem die wie je bent en wat je doet met de grond gelijk maakt?  Die snoeihard is in zijn commentaar over hoe je eruitziet. Over wie je vrienden zijn (als hij al denkt dat je ooit vrienden krijgt). En hoe je presteert. En hij

Lees verder »
Verlatingsangst

Verlatingsangst: oorzaken, gevolgen en aanpak

Ben je bang dat je partner je op elk moment kan verlaten, ofwel in de steek kan laten? Of heb je de irreële angst dat je partner plotseling ernstig ziek wordt of overlijdt? Dan kan het dat je last hebt van verlatingsangst, ook wel separatieangst genoemd. In dit artikel lees

Lees verder »
Voice-Dialogue-Coach

Voice Dialogue: een bus vol ikken

Heb je het idee dat jij niet zelf achter het stuur zit van jouw leven maar dat jouw leven wordt bepaald door een drammer, een pleaser, een perfectionist of een innerlijke criticus? Terwijl jij zelf lijdzaam toekijkt hoe je leven zich ontvouwt? Volgens Hal en Sidra Stone (bedenkers van de

Lees verder »
Omgaan-met-afwijzing-sollicitatie

Omgaan met afwijzing na een sollicitatie

Stel dat je niet meer zo uit het veld geslagen zou zijn na een afwijzing op een sollicitatie?  Dat zou toch fijn zijn? Of niet?  Zelf heb ik zowel aan de ene als aan de andere kant van de sollicitatietafel gezeten. En als ik de sollicitant was, was dat met wisselend

Lees verder »
Stoppen-met-piekeren

Stoppen met piekeren

Vroeger kon ik veel en vooral langdurig piekeren. Waarover? Over van alles en nog wat. Ik was vooral bekend met ‘wat als..’. Je weet wel; de beren op de weg die je bedenkt en die vervolgens nooit langskomen (gelukkig 😃). Het enige wat het piekeren me opleverde was een hoop

Lees verder »
Gaslighting

Gaslighting in je relatie

‘Vroeger was ik niet zo onzeker’, vertelt Vera mij emotioneel tijdens het intakegesprek. ‘Nu twijfel ik continu aan mezelf en heb ik bevestiging nodig van mijn vriend. In het begin was hij heel vriendelijk en liefdevol maar de laatste tijd maken we om alles ruzie. Ik merk dat hij liegt

Lees verder »
je-welkom-voelen

Waarom je je niet welkom of gewenst voelt

Net teruggekomen van een heerlijke vakantie op Lefkas, een eiland met een brug verbonden aan het vaste land van Griekenland, geniet ik nog na van de indrukken die ik heb opgedaan. We verbleven in een kleinschalig appartementencomplex, gerund door 2 broers onder het toeziend oog van hun moeder. We werden

Lees verder »
Zelfvertrouwen-vergroten

Je zelfvertrouwen vergroten

Je kan het aan! Zelfvertrouwen vergroten staat vaak bovenaan het lijstje van mensen die zich onzeker voelen. Jammer genoeg stranden hun pogingen om hieraan te werken vaak zonder het gehoopte resultaat. Dit heeft alles te maken met schaamte en angst. Graag deel ik een aantal inzichten met je die kunnen

Lees verder »
Onzekerheid-overwinnen

Onzekerheid overwinnen

Je bent onzeker en dat is geen fijn gevoel, toch?  Transpireren, versnelde ademhaling, een droge mond, een naar gevoel in je buik; allemaal stressreacties van het lichaam wanneer je je onzeker voelt.  Het zijn dit soort sensaties die je liever niet voelt. En die bovendien lijken te wijzen op opkomend

Lees verder »
Stress-verminderen-coach

Stress verminderen in 3 stappen

Stress; iedereen heeft er wel eens last van. En dat is niet erg. Stress hoeft namelijk niet ongezond te zijn. Het kan je helpen om tot een prestatie te komen, om je doel te bereiken en dit kan je dan ook energie geven. Wanneer je echter langdurig wordt blootgesteld aan

Lees verder »
Carriereswitch-maken

Wat je moet weten over een carrièreswitch maken

‘Pff, ik moet er niet aan denken dat ik nog 25 jaar dit werk moet doen’, verzucht Carli. ‘Maar ja, wat dan wel?’ Onzeker kijkt ze me aan. Ik kom dit vaker tegen; mensen die tegen overspannenheid aanzitten omdat ze te lang gedaan hebben waar ze niet gelukkig van worden.

Lees verder »
Stress-coach-woerden

Thema werkstress: Voorkomen is beter dan genezen

Wie ervaring heeft met een medewerker die burn-out is geraakt weet het. Het proces van terugkeer naar het werk is meestal lang en moeizaam. Zowel voor de betrokken medewerker als voor het team en jou als leidinggevende. Voorkomen is beter dan genezen dus. Creëer een positieve omgeving waar mensen graag

Lees verder »
Werkstress-coach-Woerden

Thema werkstress: Jouw gedrag bepaalt de norm in het team

Mails versturen in het weekend, altijd bereikbaar zijn en tot ’s avonds laat aan het werk zijn. Onbedoeld bepaal jij met dit gedrag de norm binnen het team. Medewerkers weten ‘zo doen wij het hier’. Ze kopiëren dit gedrag om daarmee de erkenning en waardering van jou en de organisatie

Lees verder »
jezelf-vergelijken-met-anderen

Waarom je jezelf wél moet vergelijken met anderen

Onlangs tijdens een coachsessie gooide Elke al haar frustraties eruit. “Jerry heeft het pas goed voor elkaar, zijn vrouw werkt ook. Ze hebben veel meer te besteden dan ik”. Ik zie aan Elke dat ze nog veel meer gal te spuwen heeft. “Ze gaan drie keer per jaar op vakantie.

Lees verder »
taboe-onzekerheid

Nieuw: taboe op niet onzeker zijn

In mijn eerdere blogs scheef ik over het taboe op onzekerheid. Dat dat er is, is duidelijk. Nu vroeg ik me af wat er zou gebeuren als we een nieuw taboe zouden introduceren: het taboe op ‘niet onzeker zijn’. Er is tenslotte ook al een taboe op arrogantie of te

Lees verder »
Onzekerheid-coach

Geurend maandverband als doekje voor het bloeden

Zo’n 28 jaar geleden schreef ik er al over: het effect dat je bereikt door het kopen van een product. Voor Nederlandse les kregen we de opdracht om een reclame voor een niet bestaand product bedenken. Ik maakte een reclame voor maandverband die actief een frisse geur afscheidt zodat vrouwen

Lees verder »
hoofd-opruimen

Coaching voor een leeg hoofd

Dat coaching niet altijd zwaar of emotioneel hoeft te zijn, bewijst dit verhaal. ‘Kan je me vandaag helpen mijn hoofd leeg te maken?’, was de letterlijke vraag van mijn cliënt als reactie op de vraag die ik vaak stel bij aanvang van een sessie: ‘waarmee wil je vandaag aan de

Lees verder »
Onzekerheidsmanager

Niks is beter dan in een snikhete flat zitten

Laatst ging ik bij mijn lieve moeder op visite. De dagen ervoor waren warm geweest maar nu was het afgekoeld en er waaide een frisse wind. Toen ik binnenkwam, merkte ik dat er een enorme onnodige warmte in huis hing.  De deuren zaten dicht en mijn moeder had het zweet

Lees verder »
Emoties-coach

Je zichtbare emotie is vaak niet waar het om draait

‘Hoezo niet? Als ik boos ben, ben ik toch gewoon boos?’, vraag je je nu misschien af. Soms is dat inderdaad zo. Maar vaak ook niet. Vooral niet als je langer boos blijft dan, gezien de situatie, logisch is. ‘Zo moeilijk is dat toch niet?’ Een tijdje geleden begeleidde ik

Lees verder »
Coach-zelfvertrouwen

1 schildpad tussen 12 parkietjes

‘De wereld zit niet op jou te wachten’Als je introvert bent en daar onzeker over bent, kan je het knap lastig hebben in het extraverte tijdperk waarin we nu leven. Het lijkt erop dat extraverte eigenschappen geliefd zijn. Sla een willekeurige vacaturetekst erop na en je ziet dat deze doorspekt

Lees verder »
Coach-zelfvertrouwen

Een worst voor de 55-plusser (maar lees dit ook als je 40 bent)

Een carrièreverandering maken door buiten de kaders te denken. Dit was het onderwerp van een netwerkbijeenkomst voor werkzoekenden waar ik laatst was. De gemiddelde leeftijd was 55 jaar. Wie de gemiddelde 55+’er kent, zal weten dat daar de schoen meteen knelde. Niet omdat deze mensen niet buiten de kaders kunnen

Lees verder »

Je bent iets met een Polly-4 fiets

Voor mijn verjaardag had ik een geel Polly 4-fietsje gekregen. Met zijwieltjes. Ik wist dat kinderen in de buurt zonder zijwieltjes konden fietsen en ik – vier jaar en groot voor mijn leeftijd – zou toch zeker niet voor hen onderdoen? Daar ging ik. Eerst in de tuin, daarna rondjes

Lees verder »
Coach-zelfvertrouwen

Zie je mij al in een klein gouden bikinietje?

Ik worstel er al een tijdje mee. Mijn weg vinden als offline coach in de onlinewereld. Niet dat ik niet kan omgaan met social media. Dat is het probleem niet. Ik ben best handig en creatief en kan ook best schrijven. Nee, de vraag die me de laatste tijd bezighoudt,

Lees verder »
Angst

Wat er ook gebeurt, je kan het aan

Wat een inzicht! Laatst las ik een interessante zienswijze op angst, namelijk onder elke angst ligt de angst dat je, wat er in je leven gebeurt, niet aan zal kunnen. Dus bijvoorbeeld: bij het idee van het moeten houden van een presentatie breekt het zweet je al uit, want wat

Lees verder »
Coach-Woerden-Slecht-nieuws-gesprekken

Hoe breng jij een moeilijke boodschap?

In gesprekken die ik voer, hoor ik regelmatig dat leidinggevenden moeite hebben om slecht nieuws te brengen. Daarmee bedoel ik boodschappen als: de beloofde promotie gaat niet door, je contract wordt niet verlengd of ik vind jouw functioneren onvoldoende en wil afscheid van je nemen. Vaak wordt de boodschap onduidelijk

Lees verder »
Faalangst

Durf jij te falen?

We hebben er allemaal in meer of mindere mate last van: faalangst. Waar de een wordt uitgedaagd om nog betere prestaties neer te zetten, wordt de ander overmand door angst en komt helemaal niet meer tot actie. Faalangst kan je omschrijven als de angst om fouten te maken, af te

Lees verder »
Perfectionisme

Hoge lat

Ben jij iemand die voor alles een hoge lat heeft? Mensen die perfectionistisch zijn, gaan voor het allerbeste resultaat. Als je dat niet haalt, verwijt je jezelf dat je niet genoeg je best hebt gedaan. Altijd het beste werk afleveren gaat niet waardoor perfectionisten gaan twijfelen aan zichzelf en zich

Lees verder »
Cirkel-van-invloed-en-betrokkenheid

Cirkel van invloed en betrokkenheid

De cirkel van invloed en betrokkenheid. Je hebt er misschien wel eens van gehoord maar wat is het precies? Een tijdje geleden schreef ik over proactiviteit. Ik schreef ook dat pro actief gedrag te ontwikkelen is. Als je pro actief bent dan ben je bezig met dingen waar je invloed

Lees verder »
Zelfvertrouwen-coach
Chat openen
Neem direct contact op
Hallo, waarmee kan ik je helpen?