Waarom zelfvertrouwen op de werkvloer belangrijk is

Zelfvertrouwen op de werkvloer

Anderen laten weten wat je leest?

Heb je wel eens nagedacht over het belang van zelfvertrouwen bij jouw teamleden?

En wat de gevolgen zijn als het zelfvertrouwen ontbreekt?

Hoe weet je nu of er een gebrek aan zelfvertrouwen in je team is?

Ik zie zelfvertrouwen als het fundament voor een positieve cultuur, werkklimaat en succes in organisaties. Als ik het heb over zelfvertrouwen dan bedoel ik: een goed gevoel hebben over jezelf en je capaciteiten. In deze blog geef ik antwoord op bovenstaande vragen.

Het belang van je goed genoeg voelen

Een goed gevoel hebben over jezelf en je eigen kunnen is de kern van gezond zelfvertrouwen. Het gevoel dat je waardevol bent en gewaardeerd wordt, is niet alleen in iemands privéleven maar ook op het werk van groot belang. Medewerkers brengen daar een groot deel van hun tijd door.

Wanneer medewerkers zelfvertrouwen hebben, presteren ze beter, staan ze open voor verandering, feedback, komen ze met nieuwe ideeën en gaan ze uitdagingen aan. Ze staan (meestal) positief in het leven en hebben een positieve bijdragen aan het team en de organisatie. Je kunt je voorstellen dat iemand met voldoende zelfvertrouwen, een goede bijdrage zal leveren aan de organisatie.

Zelfvertrouwen op de werkvloer

Als medewerkers voldoende zelfvertrouwen hebben, leidt dat in organisaties tot:

  • Meer autonomie
  • Meer motivatie, energie en verhoogde productiviteit
  • Een hoger percentage aanwezigheid (en lagere verzuimcijfers)
  • Innovatie en creativiteit
  • Gemakkelijkere besluitvorming
  • Meer weerbaarheid en wendbaarheid
  • Prettige cultuur in een organisatie waar mensen graag willen werken
  • En daardoor lager ongewenst verloop
  • En een hogere instroom

Je goed genoeg voelen, komt van binnenuit. Helaas is dit, om uiteenlopende redenen, niet voor iedereen vanzelfsprekend. Wat de gevolgen voor de persoon zijn, beschrijf ik uitgebreid in de blog Je niet goed genoeg voelen: oorzaken, gevolgen en aanpak. Hieronder som ik de gevolgen op.

Je niet goed genoeg voelen, zorgt voor:

  • Stress en spanningen
  • Zelfkritiek, zelftwijfel
  • Jezelf teveel druk opleggen
  • Uitdagingen vermijden
  • Vasthouden aan overlevingsmechanismen
  • De angst om door de mand te vallen

Voor we gaan kijken naar de gevolgen voor de organisatie, leg ik uit waarom jij denkt dat er geen zelfvertrouwen probleem is in jouw organisatie.

Waarom een gebrek aan zelfvertrouwen op de werkvloer moeilijk te herkennen is

Mensen laten op het werk niet graag hun gebrek aan zelfvertrouwen zien. En praten er niet over. Er rust helaas nog altijd een taboe op onzekerheid. Daardoor ligt onze focus op het verbergen van onze ware aard en onze kwetsbaarheid. In plaats daarvan laten we gedrag zien zoals je verderop in deze blog kunt lezen. Als leidinggevende denk je dan dat er geen zelfvertrouwen probleem is. Maar als je logisch nadenkt, dan wéét je dat iedereen wel worstelt met een bepaalde mate van onzekerheid over wie ze zijn of wat ze kunnen. En hoewel het dus niet gemakkelijk te herkennen is, het gebrek aan zelfvertrouwen, zijn er vaak voldoende signalen om op te pikken. De vraag die je jezelf zou moeten stellen is: wat zorgt er nu voor dat medewerkers bv heel hard werken, anderen pleasen, perfectionistisch zijn of anderen over hun grenzen laten gaan? Gaat het om gezond gedrag of is er iets uit balans geraakt?

Meer weten? Lees dan ook de blog Onzekerheid herkennen bij je medewerkers.

De gevolgen van een gebrek aan zelfvertrouwen op de werkvloer

Als ik de individuele gevolgen zoals ik die net beschreef, vertaal naar de consequenties voor de organisatie dan betekent dit het volgende:

Medewerkers die zich niet goed genoeg voelen, houden vast aan overlevingsmechanismen

Mensen willen zich oké voelen (met zichzelf). En om dit te kunnen, leren we al vroeg in ons leven gedrag aan dat ervoor zorgt dat we waardering krijgen of gezien worden. En belangrijker nog, waarmee we niet afgewezen worden. Dus voor medewerkers die zich niet goed genoeg voelen, is het logisch dat zij:

  • Heel hard gaan werken (geen of ongezonde werk-privébalans).
  • Anderen gaan pleasen, te aardig zijn.
  • Geen grenzen aangeven, geen nee zeggen.
  • Proberen te voldoen aan de verwachtingen van anderen.
  • Te veel verantwoordelijkheden op zich nemen (ook dat van collega’s en soms van leidinggevenden).
  • Perfectionistisch zijn.
  • Zeer loyaal zijn.
  • Geen uitdagingen aangaan, dingen vermijden (uit angst om door de mand te vallen), niet meedoen (weerstand tegen veranderingen).
  • Niet klagen, maar doorgaan. Sterk zijn en geen kwetsbaarheid tonen.
  • Veel bevestiging nodig hebben, alleen vragen ze er niet altijd om of op een negatieve manier.

De gedachte en bij bijbehorende gedrag bij mensen is dus: ik ben oké als ik hard werk, ik ben oké als ik altijd ja zeg, etc. Op de lange termijn is dit natuurlijk niet vol te houden. Maar het denken in termen van minder hard werken, je grenzen aangeven, nee zeggen, levert veel spanning op, omdat je dan in je gedachten en voor je gevoel niet meer oké bent.

Medewerkers die zich niet goed genoeg voelen, ervaren veel stress en spanningen

Ook al is er objectief gezien geen reden voor, ervaren mensen met een gebrek aan zelfvertrouwen op de werkvloer spanningen en stress. En ervaren ze werkdruk, ook als dit er niet echt is. Dit komt vooral omdat ze proberen te voldoen aan bepaalde verwachtingen, ze steeds ver over hun grenzen gaan en uit balans zijn. Het gevolg is een portie zelfkritiek waardoor nog meer stress ontstaat. Het lukt hen niet goed om te gaan met deze stress.

Medewerkers die zich niet goed genoeg voelen, worden ervaren als negatief

Medewerkers die zich niet goed genoeg voelen, hebben vaak last van zelftwijfel en zelfkritiek. Als je met hen in gesprek bent, kun je letterlijk hun Innerlijke Criticus horen praten over wat ze allemaal niet goed gedaan hebben, waar ze tekort geschoten zijn en dat je beter iemand anders kunt vragen voor dit project. Ze lijden vaak echt onder die innerlijke kritische stem. Ook komt het voor dat deze medewerkers kritiek hebben op anderen en de organisatie. Ze worden vaak ervaren als negatief en we zeggen dan dat ze in de weerstand zitten. Waar weerstand is, is angst. Angst voor verandering, angst voor risico’s, angst om door de mand te vallen en de angst voor afwijzing.

Medewerkers die zich niet goed genoeg voelen, hebben weinig vertrouwen

Dit klinkt als een logische. Natuurlijk hebben ze weinig vertrouwen in zichzelf. Maar wat ik bedoel dat ze vaak ook minder vertrouwen hebben in collega’s, leidinggevenden en de organisatie als geheel. Ze trekken (soms openlijk) besluiten in twijfel, vragen zich af of leidinggevenden wel goede bedoelingen hebben en wantrouwen collega’s als ze te aardig zijn. Ze ervaren in ieder geval vaak een gebrek aan waardering, complimenten en voelen zich niet gezien. Ze hebben over het algemeen minder vertrouwen in zichzelf en in de wereld.

Medewerkers die zich niet goed genoeg voelen, worden gemeden

Herken jij de neiging om je aandacht te besteden aan de positieve medewerkers waarbij alles vanzelf gaat? Waar je bijna geen omkijken naar hebt? En dat je het liefst ‘de zwakkere in het team uit het nest kukelt’? Hoewel het een bekend fenomeen is, is het niet nodig. Medewerkers die zich al niet goed genoeg voelen over zichzelf, voelen dat ze gemeden worden, waardoor de situatie verder verslechtert. Ze ervaren dan dat ze geen invloed meer hebben, waardoor ze angstig worden.

Medewerkers die zich niet goed genoeg voelen, worden onderpresteerders

Medewerkers met een gebrek aan zelfvertrouwen die niet op de juiste manier begeleid worden, komen vaak in een functioneringstraject terecht. En dan zie je dat je 80% van je tijd bezig bent met het oplossen van problemen met medewerkers die zich niet goed genoeg voelen over zichzelf.

Medewerkers die proberen zich goed genoeg te voelen, raken burn-out

Ik heb zojuist een beeld geschetst van medewerkers die zich niet goed genoeg voelen. Dit wil niet zeggen dat zij niet goed genoeg zijn. Dit zijn vaak juist zeer goed functionerende en betrouwbare medewerkers die alles geven voor de organisatie. De mensen die we, zo lang het goed gaat, over het hoofd dreigen te zien. In de blog Waarom heb ik zoveel stress? ga ik in op de meest voorkomende oorzaken van burn-out. Ook hiervoor geldt dat als medewerkers op de juiste wijze begeleid worden, een burn-out voorkomen kan worden. Krijgen zij niet de juiste aandacht en begeleiding dan ligt overspannenheid, een burn-out of een depressie zeker op de loer.

Goed functionerende medewerkers ervaren de last

Het is bekend dat als iemand een burn-out krijgt, de last onbedoeld bij andere medewerkers komt te liggen. Zij krijgen er vaak extra werk bij. Door krapte op de arbeidsmarkt, maar ook door hele specifieke takenpakketten is het vaak niet mogelijk om tijdelijk iemand aan te nemen. Als dit vaker gebeurt en overspannenheid en burn-out meer regel is dan uitzondering, dan zullen goed functionerende medewerkers uiteindelijk vertrekken, of ook uitvallen met werkstress gerelateerde klachten.

Voor organisaties is het moeilijk om nog succesvol te zijn

Door de hierboven beschreven problematiek, is het voor organisaties op de lange termijn een uitdaging geworden om nog succesvol te zijn. Uit angst en druk van bovenaf, leggen leidinggevenden onnodig veel druk op aan medewerkers om zich niet ziek te melden of zo snel mogelijk te re-integreren, met allerlei onbedoelde negatieve gevolgen.

Hoe jij bijdraagt aan het zelfvertrouwen op de werkvloer

Ik kan me voorstellen dat je nu denkt: ‘dat gebrek aan zelfvertrouwen is toch een probleem van de medewerker?’ Deels klopt dit; mensen hebben door nature en nurture een bepaalde mate van zelfvertrouwen. De een dus minder dan de ander. Maar als je denkt dat het alleen maar het probleem is van de medewerker, dan heb ik slecht nieuws voor je.

Als leidinggevende heb je veel invloed op het welzijn van je medewerkers, waarschijnlijk meer dan je denkt. Er zijn dus dingen die je doet of niet doet, direct of indirect, waardoor medewerkers zich goed of minder goed kunnen gaan voelen over zichzelf. Ik neem er een aantal met je door:

  • Gebrek aan of geen positieve feedback, te veel focus op kritiek en oordelen hebben.
  • (Te weinig) autonomie en vrijheid geven.
  • (Weinig) coaching of begeleiding, aanmoediging bieden.
  • Onzekerheid zien als iets negatiefs.
  • Mensen met zelfvertrouwen zien als arrogant en dit de kop indrukken.
  • (Gebrek aan) waardering, aandacht en respect, de medewerker écht zien.
  • (On)realistische verwachtingen en te veel druk opleggen, de door jou ervaren druk naar je medewerkers doorschuiven.
  • Profiteren van medewerkers die veel te hard werken en te loyaal zijn, niet helpen door iemand te begrenzen als iemand dat zelf niet kan.
  • Geen steun geven.
  • (Geen) HR-gesprekken voeren.
  • (Te weinig) aandacht voor psychologische veiligheid.
  • Openheid versus er een verborgen agenda op nahouden.
  • Te veel competitie creëren in het team.
  • Alleen focus hebben op high potentials (incl. de bijbehorende beloning).
  • (Onbedoeld) creëren van een angstcultuur.
  • (Te weinig) mogelijkheden bieden voor persoonlijke ontwikkeling dmv training, coaching, mentoring, het nut er niet van inzien.
  • (Niet) openstaan voor verbeteringen, meningen en ideeën, (niet) luisteren.
  • Veranderingen doordrukken.
  • Weinig tot geen communicatie.
  • Medewerkers (niet) toestaan fouten te maken en daarvan te leren.
  • (Niet) het goede zelfvertrouwen voorbeeld geven, (niet) werken aan je eigen zelfvertrouwen.
  • (Niet) de samenwerking bevorderen.
  • Te veel werken vanuit je eigen overtuigingen (bv ‘als ik complimenten geef, gaan mensen naast hun schoenen lopen of worden ze lui’).

Het is belangrijk dat je je bewust bent van de impact van jouw gedrag op het zelfvertrouwen van je medewerkers. De organisatie waarin je werkt is een systeem dat op een bepaalde manier functioneert. Op sommige aspecten daarvan heb je geen invloed. Onderzoek waar je wel invloed op hebt en ga hiermee aan de slag.

De medewerker is goed zoals hij is

Nu je begint te zien dat er medewerkers zijn die zich wellicht niet goed genoeg voelen, kan ik me voorstellen dat je denkt dat iemand gebaad is bij een cursus zelfvertrouwen of assertiviteit. Ik geloof dat de medewerker al goed genoeg is zoals hij is. En dat mensen juist te werken hebben aan het verminderen van zelfkritiek (dit is erg ondermijnend voor iemand zelfvertrouwen) en het vergroten van zelfacceptatie en zelfcompassie. En het leren omgaan met onzekerheid. Jouw aanwezigheid als accepterende, compassievolle leidinggevende kan voor je medewerkers dan heel helpend zijn.

In het kort

Het begint waarschijnlijk tot je door te dringen dat er een gebrek aan zelfvertrouwen in je organisatie is. Een uitingsvorm kan in sommige gevallen overspannenheid, burn-out of depressie zijn. Je hebt kunnen lezen welke positieve effecten voldoende zelfvertrouwen heeft in een organisatie. Ook heb je gezien welke individuele gevolgen en gevolgen voor de organisatie er zijn, als mensen zich niet goed genoeg voelen over zichzelf. Ik geloof nogmaals dat zelfvertrouwen hét fundament is voor organisaties om succesvol te zijn. Het is daarom belangrijk dat jij je bewust bent van de impact van jouw gedrag op (het zelfvertrouwen) van je medewerkers. Kijk waar je invloed op hebt en ga ermee aan de slag.

Wat ik je bied

Wil je aan de slag met het zelfvertrouwen op de werkvloer? Ben je zelf leidinggevende en wil je aan de slag met zelfacceptatie en zelfcompassie? Wil je onderzoeken hoe jouw leiderschap kan bijdragen aan een team waarin mensen zich goed genoeg voelen? Of wil je graag een casus bespreken? Maak dan een afspraak voor een kennismaking. Ik help je graag op weg.

Nu te koop

Coach-zelfvertrouwen

Verder lezen

Hoge lat

Simone-Donker-coach

Meld je aan voor de nieuwsbrief en ontvang 15% korting op het e-book Nooit meer bang voor wat anderen van je vinden.

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je dan in voor mijn nieuwsbrief en ontvang als eerste de nieuwste zelfvertrouwen blogs.

Na aanmelding ontvang je per e-mail een geautomatiseerd verzoek om je inschrijving te bevestigen. Dan pas is je inschrijving definitief. Mocht je dit bericht niet ontvangen hebben, kijk dan even in je spam-folder.

Ik stuur je geen spam! Lees het privacybeleid voor meer informatie.

Chat
💬 Hulp nodig?
Hallo, waarmee kan ik je helpen?